|

طراحی سیستم روشنایی استخر

بخش عمده­ای از روشنایی مورد نیاز استخرهای سرپوشیده در طول روز را می توان با استفاده از نور طبیعی تأمین کرد. در سال های اخیر با افزایش هزینۀ انرژی مصرفی، توجه بسیاری از طراحان به بهره گیری هر چه بیشتر از نور خورشید برای روشن کردن ساختمان در طول روز معطوف شده است. به این ترتیب می توان بخشی از هزینه های جاری استخرها را کاهش داد. در استخرهای سرپوشیده، تأثیر متقابل معماری استخر و وضعیت روشنایی داخل یک رابطه دو سویه است که با توجه به آن می توان بخش عمده ای از روشنایی موردنیاز فضای داخل استخر در طول روز را با استفاده از نور طبیعی تأمین کرد. در این قسمت صرفا قصد داریم ملاحظات مرتبط با تأسیسات روشنایی را مطرح کنیم. تأمین روشنایی استخر با استفاده از نور طبیعی بیش از هر چیز با معماری استخر در ارتباط است.

استخرهای سرپوشیده نیز مانند تمامی فضاهای بسته نیازمند تأسیسات روشنایی مناسب هستند. برای استفاده از استخرها در هنگام شب، به کارگیری تأسیسات روشنایی مناسب اجتناب ناپذیر است. روش به کارگیری تأسیسات روشنایی و تأمین شدت روشنایی کافی در محوطه استخرها هم به لحاظ حفظ ایمنی شناگران و هم به لحاظ بهبود شرایط آسایش افراد در فضای داخل و بهبود جلوه

ظاهری استخر ضروری است. البته در کاربردهایی مانند استخرهای قهرمانی در سطح بین المللی مساله بسیار مهم تر است. چراکه در این مورد شدت روشنایی بر مسایلی مانند کیفیت فیلمبرداری و داوری رقابت ها نیز تأثیر می گذارد.

به عنوان یک قاعده کلی، تمامی استخرهای سرپوشیده که نور طبیعی برای روشن کردن فضای داخل آنها کافی نیست یا سربازی که درهنگام شب مورد استفاده قرار می گیرند، باید مجهز به تأسیسات روشنایی مناسبی باشند که استخر و فضای پیرامون آن شامل کاسه استخر، کف، جداره ها، نرده های محافظ، فضای پیرامون استخر، مسیرهای عبور و غیره را به خوبی و بدون ایجاد نور خیره کننده و آزاردهنده روشن کند.

1-ارزشیابی شدت روشنایی

اصولا شدت روشنایی در هرمکان بر مبنای معیارهای مختلفی تعیین می شود که مهم ترین آنها عبارتنداز:

·      کاربری محل

·      سن افرادی که در آن محل حضور دارند.

·      اهمیت سرعت و دقت در کارهای انجام شده توسط افراد حاضر در محل.

نکته ای که همواره باید در هنگام طراحی تأسیسات روشنایی مورد توجه قرار گیرد آن است که شدت نور منتشر شده در محیط نباید از مقدار موردنیاز بیشتر باشد، چراکه روشن کردن محیط بیش از مقداری که موردنیاز است جز اتلاف انرژی سود دیگری را در پی ندارد. در سالیان گذشته به دلیل عدم رعایت ملاحظات مربوطه و نبود محدودیت های انرژی، اهمیت چندانی به سیستم روشنایی ساختمان و شدت نور منتشر شده در داخل آن داده نمی شد.

در کاربردهای مختلف، شدت روشنایی موردنیاز بر مبنای ملاحظات مختلفی تعیین می شود. البته برای مکان های مختلف، حداقل مقادیر توصیه شده در استانداردها و کدهای مختلف ارایه می شود. دراستخرها نیز مقدار شدت روشنایی در استانداردهای CIE، EN،ASA،NSPI،FINA و غیره ارائه شده است که در ادامه مهم ترین معیارهای مرتبط با روشنایی در استخرها که برگرفته از استانداردهای مذکور هستند را مطرح می کنیم.

به طور کلی، برای تأمین شدت روشنایی موردنیاز در هرمحل، متناسب با کاربرد، شدت روشنایی عمومی و اختصاصی در نظر گرفته می شود. برای مثال، چنانکه در ادامه خواهیم گفت، برمبنای استاندارد EN12193، شدت روشنایی عمومی در استخرهای قهرمانی کلاس یک باید 500lux باشد. در واقع شدت روشنایی اختصاصی برای فیلمبرداری از مسابقات در محل سکوی شروع، خطوط ابتدا و انتها و زمین مسابقه (کاسه استخر) نباید از 1500lux کمتر باشد. شدت روشنایی 1500lux، در واقع شدت روشنایی اختصاصی برای زمانی است که گروه فیلمبرداری مشغول به کار هستند. ولی در مواقع معمول که صرفا مسابقات بدون پوشش تلویزیونی برگزار می شود، همان شدت روشنایی 500lux نیز کفایت می کند. درنظر گرفتن شدت روشنایی اختصاصی به ویژه از نظر صرفه جویی در مصرف انرژی اهمیت بسیار زیادی دارد. لازم به ذکر است که دراستخرهایی که به صورت تلویزیونی تحت پوشش قرار می گیرند، سطح آب باید به عنوان مرجع ارزیابی شدت روشنایی در نظر گرفته شود.

2-روشنایی در استخرهای سرپوشیده عمومی  

تقریبا بر مبنای تمامی کدها و آیین نامه های اجرایی، تمامی استخرهای عمومی و تفریحی که مجاز به فعالیت پس از غروب آفتاب هستند باید شرایط زیر را داشته باشند:

برای استخرهای سرباز یا سرپوشیده، استخر باید مجهز به چراغ های زیرآبی یا چراغ های مناسبی در فضای پیرامون یا هر دوی آنها باشد، به طوری که تمام قسمت های کاسه استخر و معابر پیرامون آن به وضوح برای تمامی افراد قابل رویت باشد.

شدت روشنایی موردنیاز در استخرهای با کاربری مختلف با یکدیگر متفاوت است. به طوریکه شدت روشنایی موردنیاز درسطح آب و حاشیه پیرامون کاسه استخر معمولا بین 215-540lux است که برای تأمین شدت روشنایی یاد شده می توان از انواع چراغ های آویز و زیرآبی با رنگ های مختلف استفاده کرد. البته ایمنی همواره یک قاعده کلی است که درتمامی شرایط حرف اول را می زند. بنابراین به صرف آن که استخر تفریحی است نباید، طراحی تأسیسات روشنایی منجر به ایجادنقاط تاریک یا کم نور در استخر شود.

شدت روشنایی در موتورخانه استخرها در کف موتورخانه باید 320lux باشد. در برخی دیگر از کدها نیز حداقل مقدار شدت روشنایی موتورخانه استخر بر روی سطوح تجهیزات، کنترل کننده ها و کلیدها 215luxاعلام شده است.

    صفحه بعدی
WHSTRUC © Copyright 2011,All Rights Reserved