|

طراحی تأسیسات روشنایی استخرها(خارج از کاسه استخر)

در تمام استخرها، به ویژه استخرهای سرپوشیده انتخاب صحیح نوع و محل نصب تأسیسات روشنایی، علاوه بر افزایش جلوه ظاهری استخر، هزینه اجرا و نگهداری از آنها را نیز کاهش می دهد. بنابراین طراحی صحیح تأسیسات روشنایی استخرها از اهمیت بالایی برخوردار است.

 انتخاب تأسیسات روشنایی

به محض مشخص شدن شدت نور مورد نیاز برای هر محل، نوبت به انتخاب نوع لامپ ها تأسیسات روشنایی مورد نیاز برای تأمین شدت نور تعیین شده خواهد رسید. در هنگام انتخاب لامپها و تأسیسات باید به نکات زیر توجه شود:

·   بازده تجهیزات موردنظر.

·   خروجی نور لامپ­ها بر حسب لومن.

·   میزان بازتاب نور از سطوح مختلفی که د رمعرض نور ساطع شده از تأسیسات روشنائی قرار دارند.

·   کاهش قابلیت نوردهی لامپ به واسطه عواملی مانند مرور زمان، کثیف شدن سطح خارجی آن و غیره.

·   ابعاد سالن استخر، ساختار و شکل کلی آن، میزان نورگیر بودن و قابلیت استفاده از نور طبیعی.

اصلی ترین عواملی که باید در هنگام انتخاب نوع لامپ­ها مورد توجه قرار گیرد شامل مقدار نور خروجی لامپ، عمر مفید، مصرف انرژی، قابلیت تطبیق رنگ و دمای رنگ لامپ است. دستیابی به هدف موردنظر تنها در صورتی امکان­پذیر است که تعادل مناسبی بین عوامل یاد شده برقرار باشد.

انتخاب مناسب سیستم های روشنایی و منابع تولید نور در هر محل به عوامل متعددی از جمله الزامات نصب تأسیسات روشنایی، هزینه های کارکرد سیستم، کیفیت رنگ موردنیاز، قابلیت کاهش و افزایش شدت نور محیط و سایر مشخصه های مربوطه بستگی خواهد داشت. در هنگام انتخاب منابع تولید نور سه عامل زیر باید در نظر گرفته شود:

1.     کارایی
2.     رنگ نور تولید شده
3.     قابلیت تطبیق رنگ

تمامی تأسیسات روشنایی مورد استفاده در استخر ها از نظر ایمنی و ساختار باید با استاندارد EN60598 مطابقت داشته باشند. در استخرهای تفریحی انتخاب طراح بسیار گسترده است. به طوریکه می توان در این کاربردها از لامپ­های رشته ای، لامپ­های فلورسنت، لامپ­های هالوژن و تمامی انواع لامپ های فشار بالا استفاده کرد. اما برای استخرهای قهرمانی با توجه به کاربری و نیازهای خاص آنها بهترین گزینه، لامپ های تخلیه فشار بالا یا لامپ های HID است.

1- مزایا و معایب هرسیستم

1-1- لامپ HID:

لامپ های HID که شامل لامپ های بخار جیوه، متال هالاید و بخار سدیم پرفشار هستند، از نظر عملکرد مانند لامپهای فلورسنت به روش تخلیه الکتریکی نور تولید می کنند. این لامپها برای راه اندازی، به جای استارتر از الکترودهای کمکی استفاده می کنند که در برخی انواع آنها در داخل لامپ و در برخی دیگر به صورت راه اندازهای الکترونیکی خارجی مورد استفاده قرار می گیرند. برای محدود کردن جریان نیز اغلب همانند لامپ های فلورسنت نیاز به بالاست دارند.

لامپ های HID بیشترین بازده نوری و طول عمر را در بین انواع لامپ ها دارا می باشند. با جایگزینی آنها با لامپ های رشته ای می توان در حدود 75% تا 90% در مصرف انرژی صرفه جویی نمود. اکثر این لامپ ها بایستی از نظر وضعیت قرارگیری عمودی و افقی طبق توصیه ی سازنده نصب گردند تا تجمع و رسوب فلز در وضعیت های مختلف، باعث کاهش طول عمر و نوردهی آنها نگردد. در ادامه به بررسی انواع مختلف لامپ های HID می پردازیم.

1-2- لامپ بخار جیوه (گازی)، MV

لامپ های بخار جیوه که در ایران به لامپ های گازی نیز معروف هستند، قدیمی ترین نوع لامپ های HID می باشند که در ابتدا برای روشنایی خیابان ها از آنها استفاده می گردید. این لامپ ها دارای دمای تخلیه ی بالا بوده و به همین دلیل از یک محفظۀ داخلی کوارتز به نام محفظۀ تخلیه، برای عمل تخلیه استفاده نموده و برای پوشش بیرونی نیز از حباب بیرونی معمولی استفاده می نمایند.

اصول کلی راه اندازی این لامپ ها به لامپ های فلورسنت شبیه است. این لامپ ها دارای دو الکترود اصلی و یک الکترود کمکی می باشند. الکترود کمکی در مجاورت یکی از الکترودهای اصلی قرار گرفته و با یک مقاومت به الکترود مقابل متصل است. پس از بستن کلید، ولتاژ تغذیه، بین دو الکترود اصلی و نیز الکترود کمکی و الکترود اصلی مجاور آن اعمال می گردد. میدان الکتریکی ایجاد شده باعث می گردد که گاز آرگون در محفظۀ تخلیه بین الکترود کمکی و الکترود اصلی مجاور آن یونیزه شده و در نتیجه باعث شروع یونیزه شدن گاز در سایر قسمت های محفظۀ تخلیه بین دو الکترود اصلی گردد. گرمای ناشی از تخلیه گازی، فلز جیوه در لوله را بخار کرده و سپس تخلیه بوسیله بخار جیوه ادامه می یابد. برای رسیدن این فرآیند به حالت پایدار و در نتیجه نوردهی کامل حدود ده دقیقه زمان لازم است و برای روشن شدن دوباره، نیاز به خنک شدن برای پایین آمدن فشار و امکان انجام یونیزه شدن دارد. به دلیل وجود الکترود کمکی، نیاز به استارتر جداگانه نخواهد بود و تنها برای محدودکردن جریان راه اندازی به بالاست نیاز دارند.

نوعی از این لامپها به صورت بالاست سرخود می باشد و جریان به وسیلۀ یک رشته تنگستن که در داخل لامپ تعبیه شده است محدود می شود. این لامپ ها نیاز به وسایل کمکی بیرونی نداشته و می توانند به عنوان جایگزین لامپ های رشته ای ساده بدون نیاز به وسایل جانبی دیگر مانند بالاست به کار روند. بازده نوری این لامپ ها تا حدودی بهتر از بازده نوری لامپ های رشته ای است ولی طول عمر آنها در حدود شش برابر لامپ های رشته ای است. جدول 3 مشخصات نمونه ای لامپ های MV رانشان می دهد.

محدوده پارامتر
25 تا 60 لومن بر وات بازده نوری
16000 تا 24000 ساعت طول عمر
50(ضعیف تا خوب) CRI
3200 تا 7000 کلوین (گرم تا سرد) رنگ نور
فضاهای بیرون مکان مناسب نصب

 جدول 3. مشخصات نمونه ای لامپ MV

 

    صفحه بعدی

WHSTRUC © Copyright 2011,All Rights Reserved